Bewegen als herstel?

Voor als 't snel moet gaan😉. We zijn goed geworden in presteren. Meer stappen. Zwaardere gewichten. Sneller lopen. Een strakker lijf. Sterkere buikspieren. Een hoger niveau.

Ook als het over gezondheid gaat, denken we vaak in termen van meer, beter en sterker.

Maar wat als gezondheid niet alleen draait om wat je lichaam kan presteren, maar ook om wat het kan herstellen? Dan komen we bij een andere manier van kijken: regeneratief bewegen. Of gemakkelijker gezegd: herstellend bewegen.

Niet: Hoeveel kan ik uit mijn lichaam halen?

Maar: Wat heeft mijn lichaam nodig om zich aan te passen, te herstellen en sterker te worden?

Je lichaam werkt als één geheel. Een strakke six-pack is mooi. Sterke benen zijn handig. Een goede conditie is waardevol. Maar je lichaam bestaat niet uit losse onderdelen die je apart kunt upgraden, alsof je een nieuwe batterij in een afstandsbediening steekt.

Je spieren, hart, longen, zenuwstelsel, hormonen, immuunsysteem, hersenen en stofwisseling werken voortdurend samen. Een inspanning heeft dus nooit alleen effect op de spier die je traint.

Bewegen is een prikkel voor je hele systeem. Want na beweging keert je lichaam niet gewoon terug naar de toestand van daarvoor. Het past zich aan. Spieren herstellen. Je conditie kan verbeteren. Je stofwisseling verandert. Ook op celniveau ontstaan aanpassingen die bijdragen aan gezondheid en herstel. Dat maakt bewegen zo interessant. Bewegen is niet alleen iets wát je lichaam doet. Het is iets waar je lichaam iets mee doet.

Herstel is geen zwakte

Zeker na een kankerdiagnose wordt dat belangrijk. Chemotherapie, bestraling, hormonale therapie, een operatie of een combinatie daarvan kunnen veel vragen van je lichaam. Ook na de behandeling kan herstel lang duren. Dan is de vraag niet altijd: Hoe geraak ik zo snel mogelijk terug op mijn oude niveau? (zie ook mijn blog 'Frustrerend! Waarom lukt het me niet meer'.

Soms is een betere vraag: Welke prikkel helpt mijn lichaam vandaag vooruit zonder het verder uit te putten?

Dat betekent niet dat je niets meer mag doen. Integendeel.

Dat betekent niet dat je niets meer mag doen. Integendeel.

Onderzoek laat zien dat bewegen tijdens en na kankerbehandeling kan bijdragen aan een betere conditie, meer spierkracht, minder vermoeidheid, beter functioneren en een hogere levenskwaliteit.

Maar de juiste prikkel is niet automatisch de zwaarste prikkel.

Van presteren naar herstellen

Prestatie is makkelijk meetbaar.

• Hoeveel kilo?

• Hoeveel kilometer?

• Hoeveel herhalingen?

• Hoe snel?

Herstelvermogen is minder spectaculair, maar minstens even belangrijk.

• Kun je herstellen van een inspanning?

• Heb je na een drukke dag nog energie over?

• Kun je je kracht rustig opbouwen?

• Kun je bewegen zonder daarna dagenlang te moeten bekomen?

Dat zijn misschien minder sexy cijfers. Maar ze vertellen veel over je gezondheid.

Daarom vind ik herstellend vermogen een interessant uitgangspunt. Niet omdat prestaties slecht zijn, maar omdat ze maar één stukje van het verhaal zijn.

Alles telt

Je krijgt er geen applaus voor en waarschijnlijk ook geen sporthorloge-medaille met vuurwerkanimatie.

Gezondheid zit dus niet in die ene spiergroep. Ze zit in het samenspel.

Een Pilates-les of krachttraining kan zeker waardevol zijn, maar het zijn niet alleen de “echte trainingen” die tellen. Ook de bewegingen tussendoor geven je lichaam prikkels om beter te functioneren.

Denk aan een dagelijkse wandeling, toch maar die trap nemen, tuinieren, fietsen naar de winkel, rechtstaan tijdens een telefoongesprek of bij het checken van die sociale media of gewoon tien minuten bewegen tussen twee lange zitmomenten.

Dat lijkt misschien weinig spectaculair. Je krijgt er geen applaus voor en waarschijnlijk ook geen sporthorloge-medaille met vuurwerkanimatie. Maar je lichaam merkt het wel.

Gezond bewegen gaat niet alleen over het trainingsmoment zelf. Het gaat ook over al die uren ernaast.

Kleine stappen zijn geen kleine winst

We onderschatten vaak kleine bewegingen.

• "Ik heb vandaag maar tien minuten gewandeld." Maar tien minuten is geen mislukte work-out. Het zijn tien minuten waarin je lichaam een prikkel kreeg.

• "Ik heb alleen wat oefeningen gedaan omdat ik te moe was voor een volledige training." Ook dat is geen verloren training. Misschien was het precies de juiste hoeveelheid voor vandaag.

  
  

Elke stap telt - niet als cliché op die koffietas, maar fysiologisch. Je lichaam reageert op wat je regelmatig doet.

Niet minder ambitieus. Wel slimmer.

Regeneratief (of herstellend) bewegen betekent niet dat je altijd rustig aan moet doen. Het betekent dat je slimmer omgaat met belasting en herstel.

• Je lichaam uitdagen, maar niet voortdurend uitputten.

• Kracht opbouwen, maar niet telkens over je grenzen gaan.

• Niet alleen kijken naar één spiergroep, maar naar het volledige systeem.

• Niet wachten tot je een uur tijd hebt, maar benutten wat vandaag wél lukt.

Soms is dat een stevige wandeling. Soms een krachttraining. Soms een paar mobiliteitsoefeningen. Soms tien minuten bewegen. En soms wat minder.

Misschien is gezond bewegen uiteindelijk niet: Hoeveel kan ik presteren?

Maar wel: Hoe goed help ik mijn lichaam om zichzelf weer beter te maken?

Wil je meer te weten komen over wat er allemaal gebeurt in je lichaam wanneer je actief bent, download via deze link mijn motivatie-gids.